مرکز نوآوری اجتماعی سلام

Salam Social Innovation Center

نوآوری های اجتماعی چه هستند؟
1397/12/26

عکس نوآوری های اجتماعی چه هستند؟

متن فوق برگرفته از مجموعه چهار جلدی نوآوری های اجتماعی بر اساس پروژه گروه سیمپکت[1] از معتبرترین موسسات بین اللملی متمرکز بر موضوع نوآوری اجتماعی می باشد و  هدف نهایی این کتاب در مورد نظارت بر نوآوری اجتماعی و ارزیابی تاثیر اجتماعی است.

نوآوری اجتماعی مفهومی نو نیست[2]، زیرا نوشته های دورکهایم[3] و وبر[4] بر اهمیت نقش نواوری اجتماعی در ایجاد نظم اجتماعی  به خصوص در بستر تغییرات اجتماعی و تکنولوژیکی صحه می گذارند. پس از آن در دهه سی میلادی، ژوزف شومپتر[5] به اهمیت و ارزش نوآوری اجتماعی درارتقای تغییر ساختاری در جامعه اشاره کرده است (بیکر، محمود، 2015)[6]. در عصر حاضر، اصطلاح نوآوری اجتماعی با سرعت خاصی وارد گفتمان دانشمندان علوم اجتماعی شده است، اما بر سر ارتباط آن یا معنای خاص آن در علوم اجتماعی و علوم انسانی هیچ توافقی وجود ندارد.

اتحادیه اروپا در سیاست هایش، تمرکزعمده ی خود را بر نوآوری اجتماعی قرار می دهد. به عنوان مثال، استراتژی اروپا 2020 تا حد زیادی به نوآوری های اجتماعی متکی است. یکی از برنامه های  مهم در رابطه بااشتغال و نوآوری اجتماعی است[7](ای ای اس آی) [8]. بسته سرمایه گذاری اجتماعی[9] (کمیسیون اروپا،2013) نوآوری در سیاست اجتماعی را با استفاده از رویکردهای جدید تشویق و حمایت می کند. رویکرد سرمایه گذاری اجتماعی عموما مستعد اصلاحاتی است که نیازمند نوآوری های اجتماعی می باشد(کویتز، 2015)[10]. رابطه بین سیاست، نوآوری اجتماعی و بخش سوم، در دو برنامه مهم مبتکرانه با نام های اتحادیه نوآوری[11]  و سکوی اروپایی[12] در برابر فقر و انحطاط اجتماعی به وضوح مشخص است، که در این مورد بخش سوم به صراحت به عنوان یکی از عوامل مهم در این زمینه در نظر گرفته می شود (اریکسون، آینارسون، وایکسترم، 2014)[13]. در حال حاضر چندین پروژه تحقیقاتی اف پی 7  [14]وجود دارد که با نوآوری های اجتماعی ازجنبه های مختلف سروکار دارد و همچنین این برنامه ها، فضای خود را در برنامه جدید افق 2020 پیدا کرده اند.  

سازمان های دولتی که از نوآوری اجتماعی، بخش سوم و شرکت های اجتماعی حمایت می کنند در بسیاری از کشورها در حال رشد و تکامل هستند[15]. در سرتاسر جهان انکوباتورها[16] ، مراکز فعالیت شبکه ای[17] و طرح های مشابه مربوط به نوآوری های اجتماعی، در حال افتتاح هستتند. برنامه مبتکرانه ای با نام نوآوری اجتماعی اروپا[18]، به عنوان بزرگترین جامعه نوآوری اجتماعی اروپا، به وجود آمده است.[19] بنابراین، صرف نظر از ابهامات ممکنه، مفهوم نوآوری اجتماعی توجه بیشتری را در محافل سیاسی و پژوهشی به خود جلب می کند.

بعضی از تحلیل گران، نوآوری های اجتماعی را واژه ای عامیانه و یا محبوب و در عین حال فاقد پایه و اساس علمی می دانند که برای کاربرد در تحصیلات دانشگاهی نامناسب است. لازم به ذکر است که نوآوری های اجتماعی به عنوان یک شبه مفهوم[20]، مورد بررسی قرار می گیرند( جنسن، هریسون، کمیسیون اروپا، 2013؛ بی ای پی ای , 2014،آنهایر و همکاران،2014)[21]،  که با تحلیلهای تجربی مرتبط بوده  و درنتیجه باعث گسترش روش های علمی می شود، اما به طور همزمان کیفیت بینابینی[22] آن، موجب تطبیق آن در شرایط مختلف و انعطاف پذیری آن شده تا بدینوسیله پیچ و خم های سیاست را دنبال کند[23].

 بستر کاربردی نوآوری اجتماعی وسیع و متنوع[24] است. نوآوری اجتماعی یک حوزه ی عملی و میدانی[25] است. این زمینه وابسته به قراین و ضمنی[26] است و به همین دلیل با مرزها[27]، معانی و تعاریفی بیان شده، که به خوبی مشخص نگردید

ه اند؛ تلاش های متعددی برای تعریف نوآوری های اجتماعی صورت  گرفته است و ما در این جا بر برخی از آن ها تاکید می کنیم که بیشترین ارتباط را با موضوع پژوهش ما دارند. انجمن  نوآوری های اجتماعی "ا ای سی دی ال ای ای دی" [28] در آوریل 2008 تاسیس شد[29]. این انجمن یک تعریف کاری مناسب ارائه کرد، یعنی (نوآوری اجتماعی) "می تواند در فرایند مفهومی، تغییر فرآیند یا محصول، تغییر سازمانی و تغییر تامین مالی[30] تاثیرگذار باشد، و می ر تواند در زمینه روابط جدید با سهامداران و حوزه های جدید تعامل داشته باشد"[31]. نوآوری های اجتماعی با شیوه های ذیل به دنبال پاسخگویی به مشکلات اجتماعی است: شناسایی و ارائه خدمات جدید که کیفیت زندگی افراد و جوامع را بهبود می بخشد؛ شناسایی و پیاده سازی عناصر متنوعی مانند فرآیندهای ادغام بازارهای کار جدید، شایستگی های جدید[32]، مشاغل جدید و اشکال جدید مشارکت ، که هر کدام به بهبود وضعیت نیروی کار[33] کمک می کنند (ا ای سی دی ، 2011).

تعاریف نوآوری های اجتماعی در سال های پس از آن به لحاظ نظری دقیق تر و پیچیده تر شد. نوآوری های اجتماعی می توانند به عنوان ایده های جدید[34] (محصولات، خدمات و مدل ها)[35] تعریف شوند که به طور همزمان نیازهای اجتماعی[36] (به طور موثرتری از جایگزین ها[37]) را برآورده می کنند و روابط اجتماعی جدید یا همکاری های جدید را ایجاد می کنند. به عبارت دیگر، آنها نوآوری هایی هستند که نه تنها برای جامعه مفیدند، بلکه باعث افزایش ظرفیت جامعه برای فعال بودن[38] می شوند (بی ای پی ای، 2010)

آنها ایده هایی هستند که به رویکردهای عملی تبدیل شده اند و در بسترهایی ظاهر می شوند که جدید هستند. نقد و بررسی نوآوری اجتماعی استنفورد[39]  (فیلز و همکاران، 2008)[40]نوآوری اجتماعی را راه حل جدیدی برای مشکلات اجتماعی که موثرتر، کارآمدتر، پایدارتر و یا درست تر[41] از راه حل های فعلی است، تعریف می کند و ارزش ایجاد شده عمدتا به کل جامعه به جای افراد خاص متکی است.. یک نوآوری اجتماعی می تواند یک محصول، فرایند تولید یا فناوری باشد (به طور کلی مانند نوآوری)، اما این امر می تواند یک اصل، ایده، یک بخش از قانون، روند حکمرانی[42]، جنبش اجتماعی[43]، مداخله[44] یا برخی از ترکیبهای این موارد باشد.

 برخی از عناصر اصلی نوآوری اجتماعی در کل بیشتر مورد تاکید قرار گرفته اند. اولین عنصری که در این باره مورد توجه قرار می گیرد تازگی [45]است. یک نوآوری اجتماعی باید به نوعی جدید باشد (حوزه ، بخش، منطقه و یا بازار یاکاربر جدید) و یا با روش جدیدی استفاده شود. گام هایی ازایده ها به سوی پیاده سازی آن ها باید برداشته شود، درنتیجه اینجا بین ایده های امیدوار کننده (که ممکن است به نوآوری های اجتماعی تبدیل شود یا نشود) و نوآوری های اجتماعی تمایز قائل می شویم.

 ثانیا، نوآوری اجتماعی، نیازی اجتماعی را برآورده می کند و به صراحت برای این اهداف طراحی شده است. هدف اصلی، یافتن راه حلی برای مشکلات اجتماعی است: شناسایی و ارائه خدمات جدید که کیفیت زندگی افراد و جوامع را بهبود می بخشد، شناسایی و پیاده سازی[46] فرآیند ادغام[47] در بازار کار، مهارت های جدید[48]، شغل های جدید و اشکال جدید مشارکت[49]، به عنوان عناصر مختلفی که به بهبود وضعیت افراد کمک می کند می تواند از جمله نیازهای جامعه باشند (پل،وایل،2007)[50] . نوآوری اجتماعی باید حداقل، بیش از راه حل های موجود، موثر باشد.

 در نهایت، نوآوری اجتماعی ظرفیت جامعه را به وسیله توانمندسازی بهره برداران[51]، ایجاد نقش ها و روابط جدید[52]، توسعه دارایی ها و توانایی ها[53] و / یا استفاده بهتر از دارایی ها و منابع افزایش می دهد. نواوری های اجتماعی روابط اجتماعی جدید و جالبی را بین افراد و گروه هایی که قبلا جدا از هم بوده اند ایجاد می کند، که برای افراد سهیم در این گروه ها بسیار مهم است (مولگان،2007)[54].

نوآوری اجتماعی دارای فرآیندها و منطق خاص توسعه است. با توجه به(مولگان،2007) فرایند نوآوری اجتماعی از چهار مرحله اصلی تشکیل شده است: 1) ایجاد ایده ها با درک نیازها و شناسایی راه حل های بالقوه 2) توسعه، نمونه سازی و ارزیابی ایده ها[55] 3) ارزیابی [56]و سپس مقیاس بندی انتشار[57] موارد خوب 4) یادگیری و تکامل[58].

بی ای پی ای (2010, 53) چارچوبی مشابه برای روند نوآوری اجتماعی ارائه می دهد. این چارچوب مشابه از شناسایی مشکل[59]، توسعه ایده ها[60] (و آزمودن [61]آنها) تشکیل شده ، و در نتیجه ایجاد نوآوری اجتماعی ، افزایش و ایجاد تغییر نظام مند[62] را به دنبال خواهد داشت.

تغییرات در محیط اجتماعی[63]، نوآوری های اجتماعی را در زمینه های ساختارهای حکومتی[64]، اقتصاد و کار، رفتار مصرف کننده، سبک و میزان مصرف[65]، رژیم ها[66] و سیستم های مصرف و خدمات کارآمد مربوط به کاربر و و نوآوری های سیستم پیچیده[67]، اجتناب ناپذیر می کند (هوالت، شوارتس، 2010)[68]. به طور کلی، این اصطلاح برای توصیف تحولات اجتماعی، مدل مدیریت سازمانی[69]، کارآفرینی اجتماعی[70] و توسعه محصولات، خدمات و برنامه های جدید،  مدل های حکومتی[71]، توانمند سازی و ایجاد ظرفیت استفاده می شود(کالیر-گریس و همکاران،2012)[72] .

برخی از  ویژگی های عمومی نوآوری اجتماعی این است که این نوآوری ها معمولا از جایگاه های پایین تر سلسله مراتبی به بالاتر می رسند و از لحاظ جغرافیایی پراکنده و محلی هستند (کالیر-گریس و همکاران، 2012) . مرزهای بین تولیدکنندگان و مصرف کنندگان به صورت فزاینده ای در حال از بین رفتن است. مصرف کنندگان در حال تبدیل به تولیدکنندگان و یا چیزی در این بین هستند. ایده اولیه، که اغلب به عنوان تولید مشترک[73] شناخته می شود، این است که مردم منابع با ارزشی هستند و خدمات نباید این منابع بالقوه موثر را نادیده بگیرد. به جای اینکه توسط کارشناسان با رویکرد سلسله مراتبی بالا به پایین[74] هدایت شوند، مشارکت و توانمند سازی شهروندان و کاربران باید اهمیت داشته باشند. روش های مربوطه در این مورد متنوع هستند، آن ها محدود به علوم استاندارد نبوده و شامل "نوآوری باز[75]، مشارکت کاربران، کافه ها[76]، قوم نگاری[77]، اقدام پژوهی[78]" و غیره هستند (موری و همکاران، 2010، در گودین، 2012)[79].

منابع می توانند از تحقیقات علمی، کمپین های سیاسی[80]، جامعه مدنی، بخش عمومی، کارآفرینی اجتماعی[81]، فن آوری های جدید و بسیاری از حوزه های دیگر به دست آیند. مردم و سازمان های درگیر در آن ها گوناگونی متفاوتی دارند. نوآوری اجتماعی مبتنی بر نوآوری شهروندان، جامعه مدنی، جوامع محلی، بخش کسب و کار و خدمتگزاران جامعه و بخش خدمات است، که فرصت ها را برای بخش سوم، بخش عمومی و بازار فراهم می کنند تا به بهبود محصولات و خدمات و بهتر شدن نیازهای افراد و انتظارات جامعه منتهی شود. آنها اغلب پایه و اساس محلی دارند و بر اساس تقاضا و نه عرضه هدایت می شوند ، این ها برای تامین نیاز افراد طراحی شده اند و به طور انبوه تولید نمی شوند، زیرا بیشتر راه حل ها باید با شرایط محلی و افراد سازگار باشند. در این راستا، موارد مذکور «عناصر تغییرات اجتماعی هستند که حقایق اجتماعی جدیدی را ایجاد می کنند یا رفتار شهروندان یا گروه های اجتماعی خاص را به نحوی قابل تشخیص و با جهت گیری به سمت اهدافی که به طور عمده از لحاظ اقتصادی محرک نیستند، تحت تاثیر قرار می دهند»(هوالت، شوارتز،2010) آنها اغلب منابع را شناسایی و از آن ها بهره برداری می کنند که در غیر این صورت یا هدر می رفتند، یا به شکل صحیح مورد استفاده قرار نمی گرفتند و یا به هیچ وجه استفاده نمی شدند. سهامداران مرتبط ، دانش، اطلاعات، مهارت ها، تجارب و منابع خود را به اشتراک می گذارند؛ در نتیجه فرایندهای تولید شده با فرایندهای نوآورانه مرتبط هستند (ووبرگ، بکرز، تامرز،2013)[82].

با این حال، با توجه به امید بالایی که به این حوزه بسته شده است، لازم است بیان شود که نوآوری های اجتماعی برای حل مسائل اجتماعی کارآمدی صد در صد ندارند، اما اگر تشویق شوند و ارزش آن ها به درستی شناخته شود، می توانند راه حل های فوری را برای مسائل اجتماعی مطرح کنند که بسیاری از شهروندان با آن ها مواجه هستند.

اندازه گیری تولید (تاثیر) نوآوری اجتماعی[83] یک اولویت برای سیاست گذاری است، زیرا اگر شما اندازه گیری و ارزیابی نکنید، توانایی دستیابی به آن مهم را ندارید. در حالی که بیشتر بحث در مورد نوآوری های اجتماعی بر نتیجه متمرکز شده (نوآوری های اجتماعی"چیست" ، چه نوع محصولات و یا ابتکارات جدیدی واجد شرایط اجتماعی نوآورانه و ویژگی های آنها است)، توجه بسیار کمی به دو جنبه حیاتی که بسیار برای درک این پدیده مهم هستند شده است و این دو جنبه عبارتند از: فرایندی که به نوآوری اجتماعی منجر می شود (نوآوری اجتماعی «چطور» رخ می دهد)، و ویژگی های عوامل یا سازمان هایی که آن را انجام می دهند که می تواند بهترین نوآوری های اجتماعی را ارائه دهند (بورزاگا،بودینی،2012).به رغم نتیجه بدست آمده، هنوز هم توجه ویژه ای به تاثیر مبذول می شود- نوآوری چگونه، کجا و در چه سطحی تولید می شود. بنابراین در بخش بعدی، ما بیشتر بررسی می کنیم که تاثیر قابل توجه (اما همچنین بالقوه) نوآوری های اجتماعی در جوامع اروپایی چیست. در این راستا، ما بر بررسی تحقیقات و شواهد موجود از اقدامات و جنبه های عملی تکیه می کنیم، و به ویژه از مطالعات موردی شیوه های نوآورانه اجتماعی نوین، استفاده خواهیم کرد.

برگرفته از کتاب تاثیر نوآوری اجتماعی (پژوهشی مروری)

انتشارات سیمپکت

نویسندگان :

دانیل باروتینا

گوجکو بژوان

 

 مترجم :

دکتر علی اصغر سعدآبادی

(رییس مرکز نوآوری اجتماعی سلام

دکتری تخصصی سیاستگذاری علم وفناوری دانشگاه تهران)

سعید رمضانی

(دانشجوی دکتری مدیریت سیستم دانشگاه تهران)



[1] SIMPACT (social innovation economic foundation empowering people)

[2] توضیحات بیشتر در توسعه ی تاریخی مفهوم نو آوری اجتماعی در گودین (Godin,2012) موجود است

[3] Durkheim

[4] Weber

[5] Joseph Schumpet

[6] Baker,Mehmood, 2015

[8] EASI

[10] Kvist

[11] Innovation Union

[12] Europian platform

[13] Eriksson,Einarsson, Wijkström, 2014

[14] موارد بیشتر در حال انتشار: تحقیقات در مورد پروژه های  نوآوری های اجتماعی  مشتمل بر پروژه هایی که تحت برنامه های چارچوب پژوهشی اتحادیه اروپا تامین می شود. https://ec.europa.eu/research/socialsciences/

pdf/project_synopses/ssh-projects-fp7-5-6-social-innovation_en.pdf

[15]نمونه هایی از جمله دفتر جامعه مدنی در انگلستان (قبلا دفتر بخش سوم) و دفتر نوآوری های اجتماعی و مشارکت مدنی در ایالات متحده وجود دارند. دفتر نواوری اجتماعی و مشارکت مدنی (OSICP) توسط دفتر اوباما در سال 2009 تاسیس شد

[16] incubators

[17] Network hubs

[18] Social Innovation Europe

[20] quasi-concept

[21] Jensen, Harrison, 2013, European Commission 2013.a, BEPA, 2014, Anheier et al.

 

[22] indeterminate   quality

[23] یک شبه مفهوم با ویژگی تقریبی آن و آزادی در تعریف ذاتی آن شناخته می شود، که برای استفاده درکاربرد پدیده ها در بستر تحقیقاتی و  سیاسی مفید است

[24] broad and varied

[25] practice-led field

[26] contextual

[27] ill-defined boundaries

[28] OECD LEED

[29] با ماموریت تسهیل اشاعه و انتقال بهترین سیاست ها و اقدامات در نوآوری اجتماعی

[30] financing

[31] http://www.oecd.org/cfe/leed/Forum-Social-Innovations.htm

[32] competencies

[33] workforce

[34] New  ideas

[35] products, services,  and  models

[36] social  needs

[37] alternatives

[38] society’s  capacity  to act

[39] Stanford Social Innovation Review

[40] Phills

[41] effective, efficient, sustainableor just

[42] trends in  governance

[43] A social movement

[44] intervention

[45] novelty

[46] Identifying  and implementing      

[47] Integration  process

[48] new skills

[49] New  jobs and  new  forms of  participation

[50] Pol, Ville

[51] Empowering  beneficiaries

[52] New roles and  relationships

[53] assets and capabilities

[54] Mulgan

[55]  Developing, prototyping  and  piloting ideas

[56]  Assessing         

[57] Scaling  up  and diffusing

[58] Learning  and evolving

[59] Identification the  problem

[60] Developing  ideas

[61] trialling

[62] Systemic change

[63] social environmental

[64] Governance structures

[65] the style and level of consumption

[66]regimes

[67] complex system innovations

[68] Howaldt, Schwarz

[69] Model  organizational management

[70] social entrepreneurship

[71]. نوآوری اجتماعی می تواند حکومت و حکمرانی  را با ایجاد مکانیزم های جدیدی که منابع، عاملان جمعی جدید و شیوه های تاثیر گذاری بر تصمیم گیری را دارند متحول سازد(Miquel، Cabeza Eizaguirre Anglada، 2013: 155)

[72] Caulier-Grice, et al., 2012a: 21-23

[73] Co-production

[74] top-down approach

[75] Open innovation

[76]  cafés

[77] ethnography

[78] Ction  research

[79] Murray et al., 2010 in Godin, 2012

[80] Political  campaigns

[81] ارتباط شفافی بین جامعه مدنی، نوآوری اجتماعی و کارآفرینی اجتماعی وجود دارد. کارآفرینی اجتماعی اغلب شکلی نوآورانه از فعالیت های سازمان های جامعه مدنی به شمار می رود، از سوی دیگر، شرکت های اجتماعی تقریبا نوآوری اجتماعی را در اقدامات خود توسعه می دهند. کارآفرینی اجتماعی و نوآوری اجتماعی به عنوان بخشی از راه حل (OECD، 2010) دیده می شوند، چرا که هدف هر دو ارائه راه حل های نوآورانه برای حل مشکلات اجتماعی حل نشده و ایجاد ارزش های اجتماعی در مرکز ماموریت شان است.

[82] Voorberg, Bekkers, Tummers

[83] Production  (impact)  of social innovation


استفاده از مطالب فقط برای مقاصد غیر تجاری و با ذکر منبع بلامانع است. کلیه حقوق این سایت متعلق به مرکز نوآوری اجتماعی سلام می‌باشد.

Copyright © 2014 - 2019